Mustafa Kemal şapka yüzünden kaç kişiyi idam etti?

şapka inkilabıFes hristiyan kıyafetine ait değildi ve halk benimsemişti, Fas’da ilham alınmış ve 1800’lü yıllarda da resmi kıyafet olmuştu İstanbul’da Feshane’de üretilmişti ama şapkanın siperi vardı. Üstelik Avrupa’nın malıydı. Siper secde edilmesini engelliyordu. Bu yüzden de, şapka, şiddetli itirazlarla karşılaştı.
1925 Ağustosunun son haftasında, Kastamonu’ya ve İnebolu’ya yaptığı bir gezide Mustafa Kemal fese ve hâlâ Anadolu illerinde giyilmekte olan geleneksel kıyafetlere savaş açtı. 
Atatürk’e göre şapka; çağdaş olma, evrensel medeniyete katılma, kafaların içini hurafelerden kurtarıp bilimsel düşünceye açma yolundaki çabaları destekleyecek en önemli adımdı. :)

Kişinin kıyafetini değiştirmekle ruhsal yapısının da değişeceği varsayılıyordu. “Efendiler”, diyordu, şapkalı olarak ilk kez gittiği Kastamonu’da;

Turan kıyafetini araştırıp canlandırmaya gerek yoktur. Medeni milletlerarası kıyafet, milletimiz için layık bir kıyafettir. Onu giyeceğiz. Ayakta iskarpin veya potin, üstünde pantolon, yelek, gömlek, kravat, ceket ve doğal olarak bunların tamamlayıcısı olmak üzere başta siperi şemsli serpuş; bunu açık söylemek isterim, bu başlığın ismine şapka denir.”
Ankara’ya döndüğünde kendisini karşılayan “üst düzey”lerin tamamı şapkalıydı. (Bravvoo gardrop devrimcisi ) Hava ile birlikte moda anlayışı da değişmiş, hayat bir gün içinde başkalaşmıştı.

idamlar

Millet Yunanı denize dökmüştü ama içeride öyle bir düşman vardı ki çaresizlik içindeydiler.İşte sözde İstiklal mahkemeleri ile idam edilen ve sindirilen çaresiz halk.

Zaten hazırda bekletilen “Şapka iktisasına (giyilmesine) Dair Kanun” Tasarısı hemen Büyük Millet Meclisi’ne sevk edildi. Ama geçirmek çok kolay olmadı. Tasarı görüşülürken, taslağın Anayasaya aykırı olduğu ileri sürüldü. Bunu ileri süren Bursa Milletvekili Nurettin Paşa’ya, Atatürk’ün yakın çevresinden zamanın Adalet Bakanı Mahmut Esat (Bozkurt) çok sert çıktı: “Hürriyetin nasibi, irticaın elinde oyuncak olmak değildir… Ülkenin çıkarlarına olan şeyler hiçbir zaman Anayasaya aykırı olamaz, olmaması mukayyettir (belirlenmiştir).

Tabii herkes sustu. Şapka kanunlaştı (25 Kasım 1925). Artık erkeklerin şapka dışında başlık giymeleri suçtu.

Ama o sırada ülkede yeteri kadar da şapka yoktu. İnsanlar şapkaya benzer ne bulurlarsa başlarına geçiriyorlardı. Hatta Rum kadınlarının giydiği şapkalar bile bir süre üst tabaka erkekler tarafından kullanılmış, bu yüzden traji-komik görüntüler oluşmuştu.
Aydınlar şapkaya kolayca uyum sağlamıştı, fakat halkın tercihi farklıydı: Yüzyıllar boyu kullandıkları başlıklardan vazgeçmek istemiyorlardı…
Bu direnişin özünde alışkanlıkla birlikte dini gerekçeler de vardı. Şapka ile namaz kılınamaması, ona karşı bir antipati doğurmuştu…
Şapka Kanunu’nun çıkmasıyla birlikte Erzurum, Rize, Sivas, Maraş, Giresun, Kırşehir, Kayseri, Tokat, Amasya, Samsun, Trabzon ve Gümüşhane’de sert direnişler yaşandı. Ama hepsi çok şiddetli, hatta vahim bir şekilde bastırıldı…
Mesela Trabzon’un Of İlçesi, Hamidiye Zırhlısı tarafından bombalandı. “Bizim uşaklar”ın, “Atma Hamidiye atma, şapka da giyeceğuk, vergi de vereceğuk” diye aman dilemeleri meşhurdur.
Oysa, şapkadan başka bir başlık giymekte direnmenin cezası, kanuna göre, üç aya kadar hafif hapisti. Ama şapka, İstiklal Mahkemeleri’nin en önemli konusu haline getirilmişti. Ve şapkaya direndikleri gerekçesiyle, başta İskilipli Atıf Hoca ile Babaeski Müftüsü olmak üzere, Rize’de 8, Maraş’ta 7, Erzurum’da 4, Sivas’ta 3, İskilip’te 2, Menemen’de 28 olmak üzere, çeşitli yerlerde toplam 78 kişi idam edildi.
Ardından 25 Kasım 1925’de çıkarılan yeni bir kanunla bütün erkekler için şapka giyme zorunluluğu getirildi. Böylece şapka dışında bir başlık giyilmesi cezayı gerektiren bir suç haline getirildi. Şapka Kanunu’na muhalefet ettiği gerekçesiyle idama mahküm olanlar arasında bir de kadından söz edilir. Bu, Erzurum’da (yıl 1926) bohçacılık yaparak hayatını kazanan “Şalcı Bacı”dır… Gazeteci Nimet Arzık, bu olayı duyduğunda bir hikâye yazdığını ve adını “Şalcı Bacı Asılmaya Gidiyordu” koyduğunu anlatır.
Nimet Arzık, Şalcı Bacı’nın “Şapka Kanunu’na Muhalefet suçundan asılacağı”nı öğrendiğinde çok şaşırdığını, “candarmalar” onu iterek sehpaya götürürken “Kadın şapka giye ki asıla?” diye sorarak geçtiği yollardaki “donuklaşmış” insanların içlerini kabarttığını ifade eder.
Şalcı Bacı’nın “Kadın şapka giye ki asıla?” şeklindeki safça şaşkınlığını Nimet Arzık şöyle cevaplandırır:
“1 Kasım 1925’te kabul edilen Şapka Kanunu, Anadolu’da yer yer protestolara sebep olunca, hükümet demir yumruğunu kullanmaya karar verdi.
“Konya, Maraş, Giresun, Rize, Erzurum, Kayseri gibi şehirlerde halkın şapkaya direnmesi, buralarda gezici İstiklal Mahkemeleri’nin dolaşmasına sebep oldu.
“Bu mahkemeler sadece Erzurum’da 30 kadar idam hükmü verdi.”

Yavuz Bahadıroğlu

_________________________________________________________________________________________

Anlaşılan Şapka yüzünden idam edilenlerin tam bir listesine veya sayısına ulaşmak mümkün değil ama bu rakamın binlerle ifade edildiği aşikar.Bu alanda tarihçilerimizin ülkemizin bu karanlık dönemine dair daha çok araştırma yapmaları gerekiyor. Şapka giymeyenler rejime karşı geliyor , gericilik yapıyor diyerek idam ediliyordu. Hatta Of ilçesinde şapka giymeye karşı olan halkı sindirmek için bugün katil Esed’in yaptığı gibi kendi halkını tıpkı Dersimde olduğu gibi bombalamış bir zorba rejim.

Bir ülke düşünün ki şapka giymeyi reddedenler gerici oluyor rejim düşmanı oluyor ve bu yüzden İDAM ediliyor.

İşte o ülke BETON KEMALİN ülkesi..

___________________________________________________________________________________________

Mustafa Kemal şapka yüzünden kaç kişiyi idam etti?” üzerine 30 yorum

  1. Bu sayede bu ulkede basta vitali hakko gibi yahudiler. Zengin oldu 1934 yilinda sen sapka dukkaniyla basladi ve bu gun dunya markasi oldular. Ne demis mehmet akif ersoy. Ne korkunc İnkılâp olmus yarap. Din harap inkilap turap olmus. Allah sonumuzu hayretsin.

  2. Ne Ataymış beeee..
    Ruslar gibi Lenin heykellerini donatmaları gibi ortalığı donattık.
    Sahi Atatürk mü kurtardı bizi? Embesillere kemalcilere göre öyle. Peki ilmi gerçek ne? Osmanlı cihan harbini kaybedince Anadolu işgale uğradı, ancak halk silahlı direnişe başladı. Atatürk daha İstanbuldayken Vahdettinin kızının peşinde dolanırken Anadoluda direniş başlamıştı. Türk milleti işgale karşi her yerde mücadele ediyordu.
    Az kalsız Kemalin ve İsmetin kötü kumandası yüzünden daha dün devlet olmuş çapulcu Yunan ordusuna koca 600 yıllık devlet ve ordu yenilecekti. Bereket İngilizler Yunanistana olan desteği kesti ve M.Kemal de İngilizlerle anlaştı.
    Padişah sürgün edilecek
    İngilizlerin başına bela olan halifelim kaldırılacak
    Ve Türk milleti İslamiyetten uzaklaştırılacak

    M.Kemal hepsini harfiyyen yerine getirdi ancak Türk milletinin imanını çok hafife aldı.

    Tahrip etmeye çalıştığı İslamiyet Kemale iyi bir ders verdi.

  3. Ulan döl israfları Atatürk olmasaydı kim kurtaracaktı bu memleketi herşeyden önce onun cevabını verin kim öncelik edecekti size ülkesini satan vahdettin mi ? Yunan işgali altındayken yunanlıların kadınlara hergün tecavüz edip insanlaara türlü türlü işkenceler yaptığını ne cabuk unuttunuz vefasızlar keske savasta sizin soyunuz kurusaydıda ülke bugün bu haller düşmeseydi. sizi din istirmacıları.

  4. YAZIK BE SIZE BU VATAN ALLAH ALLAH DIYE KAZANILDI ECDADIN OSMANLI DUNYAYA HUKMETTI BUTUN DUNYA ONDAN KORKDU ATATUR BU VATANI TEKMI KAZANDI ADAMIN SOYUNA BAKIN NERDEN GELMIS YORUMLARA BAKIYORUMDA PKK DAN DAHA TEHLIKELI INSANLAR VAR ICIMIZDE KIMSE ISTIKLAL MAHKEMELERINDE OLENLER ICIN OH OLMUS DIYEMEZ YARGISIZ KATLIAM YAPTI ATATURK INSANLAR ASILIYOR SEBEBSIZ YERE VE 1 AY SONRA ITDANEMELERI HAZIRLANIYOR YAZIK BE SIZE UZULUYORUM HALINIZE OZMANKI VATAN SEVGISI OLMAZA IMAN GUCU OLMAZA ATATURK BU VATANI BOK KURTARIRDI
    ALLAH TURKU KORUSUN VE YUCELTSIN ALLAH KIMSEYI DININDEN VATAN IMAN GUCUND3N MAHRUM ETMESIN
    SAYGIYLA

    • YEMİN EDERİM BU KADAR BOŞ BİR ZİHNİYET OLAMAZ.YAZIK ACIYORUM SİZE!!! ULAN ATATÜRK BU ATATÜRK.SİZİN SOYUNUZU SÜLALENİZİ KURTARAN İNSANA BU MU TEŞEKKÜRÜNÜZ ? YAZIKLAR OLSUN.
      ATATÜRK OLMASAYDI BİTİP GİTMİŞ BİR OSMANLIDAN BAŞKA ELİMİZDE HİÇBİR ŞEY KALMAYACAKTI.
      TÜRKİYE VARSA BİZ YAŞIYORSAK ATAMIZ SAYESİNDE.HERKESİN YANLIŞLARI OLABİLİR AMA BU ONU KÖTÜ BİRİ YAPMAZ.LİDERİMİZİ TÜM DÜNYA AYAKTA ALKIŞLARKEN,ÇİN BİLE ATATÜRK ÜN HAYATINI EZBERLEMEKLE ZORUNLU OLDUĞU HALDE TÜM ÜLKELER TARAFINDAN DOĞRU BİLİNEN ŞEYİ SİZ YANLIŞ GÖRÜYORSANIZ BUDA SİZİN EDEPSİZLİĞİNİZDİR.
      BURADA VERDİĞİNİZ BÜTÜN BİLGİLER YANLIŞ!
      ATATÜRK BÖYLE BİRİ DEĞİL!
      ATATÜRK Ü OKUYUN VE O ZAMANLARIN DÖNEMİNE GÖRE DÜŞÜNÜN.ATATÜRK’Ü İNTERNETTEN YALAN HABERLERLE ANLAMAYA ÇALIŞMAYIN.KANDIRILIYORSUNUZ!!
      YALAN BİR TÜRKİYE YARATMAYIN RİCA EDİYORUM SİZ ŞUAN ONUN KURDUĞU DEVLETTE ÖZGÜRCE DOLAŞIYORSUNUZ.
      KEMİKLERİNİ SIZLATMAYIN.

      • Evet Atatürk’ün de etkisi var fakat asıl savaşan türk halkı,ecdadımız,atalarımız olmasaydı elimizde bitmiş bir osmanlıdan başka bir şey kalmazdı.Şu an biz varsak Türkiye varsa bunu Atatürk kadar hatta Atatürk’ten daha fazla torunları ve toprakları için savaşan Türk halkı sayesindedir.Şunu unutma ki eğer ‘ün önünde savaşan halkımız,atalarımız olmasaydı Atatürk bu devleti kuramazdı.

  5. GERÇEK TÜRK CENGİZHAN VE TİMUR’DUR.ASILANLARA GELİNCE DE KAZIKLARA GEÇİRMEK EN DOĞRUSUYDU.YAŞASIN TÜRKİYE-KORE KARDEŞLİĞİ!

    • Ebubekir bey kardeşim, sizin kafanız çok karışık anlaşılan. Türkiye Kore kardeşliğinin bu işle ne ilgisi var?

  6. Sizin kaynağınız kimdir nedir? Örnek gösterdiğiniz yazarların kaynakları kimlerdir nelerdi? Saçma sapan konuşmayınız. ATATÜRK bu ülkenin başına gelmiş en değerli kişidir. Bingöllü şeyh zihniyetindesiniz hepiniz. Yobazlar.

    • Sizin yegâne kaynağınızın Emin Oktay kitapları ve bu kaynaktan neşet eden basılı yayınlar olduğunu biliyorum. Merak eder göründüğünüz yazarları niyet ederseniz çok kolay bulacaksınız. “Bingöllü Şeyh” diye aşağıladığınız kişi ve o’nun gibilerin bu coğrafyanın aslî değerleri olduğunu umarım bir gün idrâk edersiniz.

  7. “Cumhuriyet döneminin kazanımları” diye yutturulan bütün bu icraatların tek nedeni, İngiliz emperyalizminin bu coğrafyadaki imparatorluk bilincini hafızalarımızdan silmek istemesidir. İnsanımızın geçmişiyle ne kadar bağı varsa kopardılar (yeni yazı, şapka,kıyafet, Türkçe ezan,Türk müziği yasağı vs).
    İngilizlerin bu sinsi politikasının adı “Türklerin Kimliksizleştirilmesi, daha doğru bir ifade ile; Soysuzlaştırılması” dır. Kısmen başarılı oldular. Geçmişimizi bize inkȃr ettirdiler. Bize 1919 öncesi ceddimizi Ata olarak reddettirdiler. Bugün şahit olduğumuz iç politik çatışma, Geleneksel kimliğini kaybedenlerle muhafaza edenlerin mücadelesidir. Batının bu çatışmada “Gezicileri” desteklemesi, kadim politikalarının devam ettiğinin göstergesidir.
    Şüphesiz ki binlerce yıllık mazimiz, batının doksan yıllık emperyal politikalarını sonuçsuz kılacaktır. Kazançları bu coğrafyayı bir asır daha sömürmüş olmalarıdır.
    Vahideddin’in yaveri Avni paşa, ne yazık ki haklıdır.

    • Burada ki cahilce yorumları görünce gerçekten üzüldüm.. Neymiş Türklüğü unutturmak için Atatürk gelmiş özümüzü unutturacakmışız.. Asıl özümüze döndüren Atatürk’tür ne çabuk unuttunuz Osmanlı zamanını.. Önce Arap, sonra Fransız kültürünün etkisine giren Türkleri savaşacak esir gibi gören, son padişahın 3 5 milyonluk türkler kim oluyormuş diye aşağıladığı.. Yok neymiş İngilizler unutturmak istemiş.. İngilizler onu zaten işgal edip ülkenin yarısını yunanlılara bırakarak dşünüyorlardı, Mustafa Kemal sayesinde amaçlarında oldular.. Son saatlerinde yaveri Bozok’dan kuran istetip Yasin okutan adam da yahudi yav he he..

      • Okuduklarınızla değil, ilköğretimde size ezberletilen yalan yanlış resmi tarih bilgileri ile bana cevap yazdığınızı biliyorum.
        Bu nedenle sizi tartışmak için yeterli donanımda bulmuyorum.
        Biraz okusanız, özgür düşünebilseniz, bana yazdığınız bu “he, he” li cevaptan yüzünüz kızarır.
        Tabii edep sahibi iseniz.

  8. BİZLER NEDEN AKP Yİ DESLEKLİYORUZ ANLAYAN ANLIYORR ZATEN ANLAMAYANLAR KİRLİ TARİHLERİYLE UYUSUN!!!…

    • senin deden demirel desteklerdi. baban demirele küfretti özalı destekledi.sen akp yi destekliyorsun oğlun büyük ihtimalle küfredecek.siz hep atatürk e karşı birini aradınız bulamadınız 90 yılda üzülüyorum sizin için 900 yıl geçecek yine aranızdan atatürk kadar zeki biri çıkamayacak. oğlun sana soracak 30 yıl sonra baba bu adamı neden destekledin diye sende dersin çift şerit yol yaptı baba o ne demek benim araba havada gidiyor der hızlı tren yaptı dersin oğlun kaçla gidiyor baba der 200 le baba şimdi tren 500 le gidiyor der..bak senın oğluna anlatacağın tayyipin yaptığı iyi birşey yok atatürk öldükten 90 sene sonra bak hala atatürkün yaptıklarını kokluyorsun yaşıyorsun

  9. ATEİST YAHUDİ KATİL BİR DİKTATÖR ONDAN NE BEKLENİR VE HALA MAALESEF ÜLKEMİZDE YAŞAYAN SOYSUZ SOYLARININ DEVAMI BİLSİNLERKİ BİZLER DAHA GÜÇLÜYÜZ ONLARIDA UYDURUK ATALARI GİBİ KİRLİ TARİHLERİNE GÖMECEZZ HİÇBİRİNDEN KORKMUYORUZ AZ KALDI…..BİZİM ATAMIZ ŞANLI OSMANLIDIR BİZLERDE DEVAMIYIZ…

  10. şapka yüzünden kimse idam edilmemiştir din üzerinden ayaklanma cıkaranlar şapkayı bahane edip din elden gidiyor cumhuriyeti yıkalım diyenler asılmıştır Atam Ellerine sağlık

    • Siz böyle düşündüğünüze göre, Mısır’da yaşanan gelişmelere de bir itirazınız yok herhalde. Tebrik ederim.
      Sizi değil tabii..
      İngiliz emperyalizminin uzun soluklu Ortadoğu projesinin fikir babalarını.

  11. ALLAH CC helak etsın islam duşmanı zındık taifelerı..adı laikte olsa demokrasıde olsa ataturkculukde olsa putpesrestlıkte ols afarketmez..allahın ayetleırnden başka hukum kanun nızam haramdır ey cehennemın odunu haramzadeler..yakında hesap gunu görursunuz bıraz daha bekelyın yararlanın bakım yakında gercekten görursunun..ALLAHIN ayetleırnın hakım olması için hayatımızın tamamını seferber ecedeceğiz edıyoruz inşaallah.zındıklarda islamın karşısında verını yoğunu seferber edecekelrdır bunuda allah cc bıze bıldırmektedır..amma sonuç allahın ayetleırnın ustun olamsını isteyenelrın olacaktır ALLAH CC BIZE YETER EY ZINDIK LAİKLER..

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s